Cao Thanh Thà · ThS Mỹ thuật · Nghệ sĩ điêu khắc
Cao Thanh Thà nặn gốm, vẽ tranh, làm tượng điêu khắc, biến rác thành tác phẩm, để kể chuyện rùa biển, về các sinh vật đại dương và thiên nhiên cho người ta nghe bằng mắt, bằng tay.
THUẬN TỰ NHIÊN, TỰ NHIÊN THUẬN.
Câu Cao Thanh Thà treo trên trang Facebook của mình
Năm 2018, Cao Thanh Thà cùng con gái ra đảo Minh Châu, vịnh Bái Tử Long, cùng tham gia chương trình "BIẾN RÁC THẢI THÀNH TÁC PHẨM NGHỆ THUẬT" do IUCN tổ chức. Nhặt rác trôi dạt trên đảo rồi biến rác thành tác phẩm. Thời điểm đó có ngư dân bắt được một con rùa biển. Họ không thịt, không bán, mà giao cho kiểm lâm. Thà và con gái được cùng thả rùa về biển, đây cũng là lần đầu Thà được chạm tay vào một sinh vật nằm trong sách đỏ nguy cấp cần được bảo vệ trên toàn thế giới.
"Đó là cảm xúc đầu tiên."
Từ hôm ấy Thà hứa sẽ theo chân và bảo vệ loài sinh vật vô cùng đáng yêu này, chính thức đi theo rùa biển: làm tác phẩm từ rác tặng các đảo nơi rùa lên đẻ, rồi năm 2020 ra Hòn Bảy Cạnh, Côn Đảo, ăn ngủ trên đảo 12 ngày đêm để cứu hộ, đỡ đẻ, dọn rác, đưa trứng về khu ấp và thả rùa con về biển.
Cao Thanh Thà mất 3 năm mới thi đỗ Đại học Mỹ thuật Công nghiệp, rồi học tiếp 8 năm từ cao đẳng lên thạc sĩ. Tính từ lúc ra trường tới giờ là khoảng 19 năm làm nghề, chưa kể những năm làm thêm từ hồi còn là sinh viên.
Thà tốt nghiệp, vừa đi làm vừa học tiếp lên đại học.
Những ngày cuối cùng đang làm tốt nghiệp, Thà được một công ty làm về điêu khắc mời về làm. Ra trường, Thà chính thức làm quản lý toàn thời gian mảng này cho công ty. Gắn bó 5 năm, Thà mới rời công ty và bắt đầu hành trình độc lập, nhận dự án với danh nghĩa cá nhân.
Một dấu mốc mới: Thà quyết định học lên cao học, đồng thời nhận các dự án độc lập, vừa để duy trì kinh tế cho bản thân và gia đình, vừa có chi phí hoàn thành chương trình thạc sĩ tại Đại học Mỹ thuật Công nghiệp. Bắt đầu làm điêu khắc với đủ loại chất liệu: foam, gỗ, giấy, mây tre đan...
Thà tách riêng công việc và sáng tác cá nhân, mở một xưởng nhỏ xinh ở An Dương, Tây Hồ. Cùng năm có nhiều biến cố về sức khỏe và công việc ập tới một lúc.
Bắt đầu sáng tác nghệ thuật cá nhân và làm dự án cộng đồng: tham gia làm tác phẩm từ rác thải ở Bái Tử Long cùng IUCN. Cùng năm nhận các dự án trang trí, lắp đặt ở Vinpearl đảo Hòn Tre, Nha Trang, biến vật liệu tái chế thành các tác phẩm check in.
Hòn Cau, Bình Thuận: làm tác phẩm tặng đảo với danh nghĩa cá nhân, cụm check in mang tên "ĐẠI DƯƠNG TRÊN CẠN": rùa khung thép nhồi đá, cá gỗ, sứa từ túi ni lông, nắp chai, lưới cá, giữa thời tiết biển đảo khắc nghiệt.
12 ngày đêm cứu hộ rùa biển ở Côn Đảo, rồi tiếp tục làm bảo tồn rùa biển cùng nhóm 7 Cạnh: những người yêu rùa quen nhau trong 12 ngày đêm ấy, đến giờ vẫn góp sức bảo vệ rùa biển trên cả nước bằng nhiều cách khác nhau.
Quay lại Hòn Cau, Bình Thuận, làm cụm check in lần 2 cho đảo.
Từ 2024 tới nay: triển lãm cá nhân "Phiêu - 1001 rùa gốm" tại 93 Đinh Tiên Hoàng, Hà Nội. Rồi về vườn. Tại vườn gốm, rất nhiều ý tưởng cộng đồng đang được triển khai: dự án triển lãm câu chuyện của sam biển (gốm và giấy tái chế), câu chuyện về san hô (bằng gốm). Mỗi ngày một chiếc lá gốm, một câu chuyện. Mở dần vườn gốm cho mọi người tới nặn.
Cứ khoảng 1000 con rùa con nở ra, chỉ 1 con sống sót tới lúc trưởng thành. 1001 con rùa gốm của Cao Thanh Thà kể lại hành trình ấy: từ quả trứng trong cát, rùa con bò ra biển, trôi theo dòng hải lưu, tới ngày quay về nơi mình sinh ra để đẻ trứng.
Thà làm liên tục trong 75 ngày, từ làm đất, pha men, nung bằng lò riêng ở vườn, tự bỏ tiền túi, mở cửa miễn phí. Có người bảo Thà "điên". Nhưng rồi Thà vẫn làm.
Triển lãm mở từ 15 đến 19/6/2024 tại 93 Đinh Tiên Hoàng, Hoàn Kiếm, Hà Nội, IUCN Việt Nam bảo trợ chuyên môn. Hơn 5.000 lượt khách ghé xem trong 5 ngày. Điều Thà vui nhất là trẻ con: có em mới biết viết đã để lại lưu bút cho rùa biển.
Sau rùa biển, Cao Thanh Thà đang làm một dự án triển lãm mới kể câu chuyện của sam biển, bằng gốm và giấy tái chế. Triển lãm chưa mở, nhưng ý tưởng và tác phẩm thì đã có nhiều lắm rồi.
Ở vườn gốm, Thà còn làm cả câu chuyện về san hô bằng gốm. Ai muốn ghé xem các bạn sam đang thành hình thế nào, cứ nhắn Thà.
Thế mạnh của Cao Thanh Thà là những thứ "to về kích thước, nhiều về số lượng, khó về ý tưởng và thực hiện". Thà từng cùng đồng đội làm con rùa lớn nhất thế giới bằng foam ở thủy cung Kim Quy, Phú Quốc, và nhận sáng tác, sản xuất, lắp đặt điêu khắc cho Vingroup trong nhiều năm.
"Tôi không thích làm những thứ quá quen thuộc, tôi thích tìm tòi, làm những thứ mới lạ."
Dự án thi công cho Vin đầu tiên năm 2018 ở bãi lặn Hòn Tre làm toàn bộ từ rác tái chế. Sát Tết, biển xấu, bị ép tiến độ, có hạng mục phải hủy. Dự án đó lỗ rất nhiều tiền. "Lỗ lãi là chuyện bình thường", Thà cắm mặt làm tiếp. Từ đó Thà giữ một nguyên tắc: thấy chỗ chưa ổn thì tự làm lại trước khi khách phải lên tiếng.
Từ ngày lập đông 7/11/2026, mỗi ngày Cao Thanh Thà đăng một chiếc lá gốm kèm một câu chuyện. Lá thật ép lên đất, giữ nguyên từng đường gân, rồi tráng men xanh cobalt, xanh ngọc, vàng rơm, nung qua hơn nghìn độ lửa.
Theo dõi chuỗi lá trên Facebook · #GomThaLam
Cao Thanh Thà sống ở vườn: làm gốm, tái chế giấy, vẽ sơn mài, nuôi chim, chó, mèo, trồng hoa, trồng rau. Các bạn trẻ hay ghé chơi, Thà chỉ cho nặn. Giờ Thà muốn mở vườn cho nhiều người hơn.
Nặn rùa, san hô, sam biển, hoa lá, cây cỏ. In lá thật lên đất như chuỗi lá mùa đông.
Vừa nặn vừa nghe Cao Thanh Thà kể về rùa biển và các loài trong sách đỏ, những chuyện Thà đã tận mắt thấy ngoài đảo.
Có gốm độc bản Thà tự làm đất, làm men, nung tại vườn. Một phần lãi Thà để dành làm bảo tồn.
Chỉ trong 5 ngày triển lãm Phiêu (6/2024), báo chí và truyền hình quốc gia đã lên tiếng:
Từ năm 2018, các dự án biển đảo của Thà cũng đã lên Tuổi Trẻ, Zing, Quảng Ninh 24h.
Nhắn Cao Thanh Thà qua Zalo hoặc gọi thẳng số này:
0945 128 625